Gebelik takibini değiştirebilecek ve gebeliği olumsuz etkileyebilecek kronik hastalıklar (hipertansiyon, kansızlık, diyabet, epilepsi, tiroid gibi), jinekolojik hastalıklar (miyom, over kisti, enfeksiyonlar gibi), önceki gebeliklere ait durumlar (düşük, anomalili doğum, dış gebelik, ölü doğum-erken doğum ) bu muayenede sorgulanır. Düzenli kullanılan ilaçların gebeliğe göre doz ayarlaması da bu kontrolde ele alınır. Beslenme alışkanlıkları, sigara ve alkol kullanımı, çalışma hayatı, uyku ve dinlenme alışkanlıkları, egzersiz alışkanlıkları ile ilgili yapılması gereken değişikliklerle ilgili bilgilendirme yapılır. Son bir yıl içinde alınmadıysa rahim ağzı kanser tarama testi (smear) alınır. Doktorunuz tarafından uygun görülen kan testleri yapılır.
YUMURTLAMA ZAMANI NASIL HESAPLANIR?
Adet dönemi kadınlarda çoğunlukla 28-32 gün arasında olmakla birlikte bazı kadınlarda daha kısa bazılarında ise daha uzundur. 21 ile 35 gün arası periyod normal kabul edilir.
Adetleri düzenli olan kadınlarda ovulasyon (yumurtlama) zamanı beklenen bir sonraki adet tarihinin ilk gününden 14 gün geri gelinerek hesaplanır.
Çoğu kadında yumurtlama günü adetin ilk gününden itibaren 11.-21. günler arasında olup bu dönemdeki cinsel ilişkide gebelik şansı artar.
Adet periyotları düzenli değil ise ultrasonografi ile yumurta (folikül) takibi yaparak ovulasyon (yumurtlama) zamanını belirleyebiliriz.
GEBELİK BELİRTİLERİ NELERDİR?
GEBELİKTE YAPILMASI GEREKEN TESTLER NELERDİR?
Gebelik süresi yaklaşık 3′er aylık 3 döneme (trimester) ayrılır. 1. trimester ilk 13 haftaya (1,2,3 ay) kadar, 2. trimester 26. haftaya (4,5,6 ay) kadar ve 3. trimester doğuma (7,8,9 ay) kadar olan süreyi kapsar.
GEBELİKTE BULANTI-KUSMA
Gebe kadınların %70-85 inde görülür. Genellikle 6. hafta civarlarında başlar ve 12. hafta civarında sona erer. Daha çok sabahları görülmekle birlikte günün herhangi bir saatinde olabilir.
Bulantısı olan gebeler az az sık sık beslenmeli, sıvı alımını yemekten yarım saat önce ve yarım saat sonra olmayacak şekilde sınırlamalı, sıvılar bir anda değil yudum yudum alınmalı, bulantı ve kusmayı artıran yağlı ve baharatlı yiyeceklerden sakınılmalıdır. Tuzlu kraker, limon ve zencefil bulantıya iyi gelebilir. Bu önlemlerle geçmeyen ve kusmaya sebep olan bulantılarda doktorunuz ilaç başlayabilir.
Kusma şiddetli olup, ağızdan beslenme mümkün değilse, günde 3-4 den fazla kusma oluyorsa, gebede kilo kaybı %5’i aşmışsa ve kan tablosunda bozulma mevcut ise hastaneye yatış gerektirebilir.
GEBELİKTE İDRAR YOLU ENFEKSİYONU
Gebelikte en sık görülen enfeksiyonlardır. Gebelik süresince uterus (rahim) büyüdükçe yaptığı baskıdan dolayı mesanenin(idrar kesesinin ) tam boşalmasına engel olacağı için enfeksiyon riski artar. Sık idrara çıkma, idrarda yanma, kötü kokulu idrar, bulantı, kasık ağrısı, sırt ve yan ağrısı gibi bulgular verebildiği gibi hiçbir şikayete yol açmayıp idrar tahlilinde tespit edilebilir. Tedavisinde idrarı temizleyen antiseptik ilaçlar ve antibiyotik kullanılabilir. Tedavisi yapılmayan gebe hastalarda enfeksiyon ilerleyerek böbrekleri etkileyebilir. Ayrıca gebelik sürecini etkileyerek erken doğuma sebep olabildiği gibi anne karnındaki bebeklerin doğum ağırlıklarının düşük olmasına da sebep olabilir.
RAHİM AĞZI YETMEZLİĞİ
Rahim ağzı (serviks) rahmin çıkış kısmı olup doğum başlayana kadar sert ve kapalı kalır. Serviksin zayıf olduğu gebelerde rahim ağzı erkenden kısalıp açılmaya başlar ve erken doğum riski olur. Servikal yetmezlik ultrasonda rahim ağzı uzunluğu bakılarak takip edilir.
Erken doğumu önlemek için uygun gebelerde servikse serklaj denilen yöntemle dikiş atılarak doğumun 37 hafta sonrasına ertelenmesi amaçlanır. Rahim ağzına dikiş atılması için en uygun zaman 3. gebelik ayı yani 12-14. haftalardır. Ancak rahim ağzında daha erken veya daha geç dönemlerde kısalma tespit edilirse acil serklaj yapılabilir. Serklaj yapılırken faydası ve komplikasyonları iyi değerlendirilmelidir. Servikal serklaj sonrası doğum ağrısına benzer kasılma ve kramp, vajinal kanama, su gelmesi, yüksek ateş veya titreme, kusma, kötü kokulu vajinal akıntı olması dumunda doktora başvurulmalıdır. Rahim ağzındaki dikiş 37.haftaya kadar yerinde bırakılır. Ancak daha önceki dönemde doğum sancıları düzenli olup doğum eylemi başlarsa çıkarılır. Çıkarma işlemi zor değildir
